Đừng tưởng bở, lầm chết!

Ảnh chụp tại một cuộc biểu tình chống thù hằn người Á châu ở Los Angeles ngày 28 tháng 3, 2021. Photo: AP/Richard Vogel

LTS: Từ ngày cơn đại dịch Covid-19 bùng lên, con số những vụ tấn công người gốc Á ở Hoa kỳ tăng vọt. Cả ở Canada cũng đã diễn ra những tội ác do hằn thù nhắm vào người gốc Á châu. Dĩ nhiên là có những sự xúi bẩy, kích động, nhưng một trong những lý do để người gốc Á, trong đó có cả người Việt, ở Bắc Mỹ bị nhắm vào để tấn công là họ quá nhẫn nhịn, thụ động.

Bài viết dưới đây của Jeff Le, đăng trên Polotico, một tạp chí chính trị quan trọng ở Mỹ, trình bày kinh nghiệm của một người Mỹ gốc Việt, trong đó, ông đưa ra lý do dẫn đến sự thua thiệt của mình, và của cộng đồng Mỹ gốc Á và các đảo Thái bình dương (AAPI). Ông cũng đưa ra giải pháp mà ông tìm được.

Bài viết khá dài, và nặng, tuy nhiên, TB tin rằng sẽ giúp ích được ít nhiều cho bạn đọc, và cộng đồng, trong thời điểm hiện tại.

Tựa đề do người dịch đặt, nguyên văn của tác giả là “I Thought I Knew How to Succeed as an Asian in U.S. Politics. Boy, Was I Wrong.”

“Cút về nơi mày đến. Mày không thuộc về nơi này,” bà ta la lên. Tôi choáng váng. Hôm nay là ngày 6 tháng 3 năm 2020, và một người lạ, chẳng hiểu từ đâu ra, vừa nhổ nước miếng vào tôi tại Phi trường Quốc tế Reno-Tahoe. Trên báo chí vừa có tin một loại virus, đến từ Trung Quốc, nhưng vẫn còn vài ngày nữa quốc gia này mới thực sự bắt đầu chịu áp lực của Covid-19. Phần tôi, tôi chỉ đang cố bắt chuyến bay của mình đến San Francisco.

Jeff Le và con gái. Hình của tác giả trên Tạp chí Politico

Tôi nhìn xung quanh, nước miếng chảy dài trên má, và tôi thấy hàng chục nhân chứng đang tảng lờ quay đi hướng khác. Đối với họ, rõ ràng là chuyện đó không hề xảy ra. Theo bản năng, tôi nhún vai: “Có vẻ như tôi đã phải mang theo cái dù!” Đây không phải là lần đầu tiên chuyện như thế này xảy ra với tôi. Tôi gượng cười và lặng lẽ bỏ đi. Xét cho cùng, tôi là người Mỹ gốc Việt.

Tôi có lẽ đã học được cách giải quyết này – giảm bớt căng thẳng; lẩn vào lại — từ cha mẹ tôi, những người đã trốn khỏi Việt Nam trên một chiếc bè dài 12 mét và đi vòng quanh các trại tỵ nạn trước khi đến Hoa Kỳ vào năm 1981 trong tay không có gì ngoài hy vọng. Họ, giống như nhiều người Mỹ gốc Á khác thuộc các thế hệ di dân gần đây, tin rằng cách tốt nhất để thành công ở Mỹ là tránh sự chú ý và tránh gây rắc rối cho người khác. Cách suy nghĩ này là nếu chúng ta cứ cúi đầu và chú tâm vào việc cho con cái chúng ta được học hành tới nơi tới chốn rồi có một nghề nghiệp ổn định, thì mọi việc sẽ ổn thỏa. Cuối cùng, chúng ta sẽ thành công, sẽ được tôn trọng, được nhìn thấy. Chúng ta sẽ không còn là người nước ngoài nữa.

Trong lời hứa đó còn một phần kín đáo nữa: Chìa má bên kia ra chỉ là tạm thời, một hình thức đặt trước cho chúng ta trong xã hội. Khi chúng ta đã vững vàng, nếu chúng ta làm đúng cách, đừng có lắc cho con tàu chao đảo quá nhiều, chúng ta sẽ có được quyền lực.

Năm vừa qua, nếu không phải là trước đây, đã làm cho phần cuối cùng đó, trở nên rõ ràng một cách đau đớn, là một lời nói dối.

Đại dịch đã cho thấy người Mỹ gốc Á và người dân các đảo Thái Bình Dương (Asian American and Pacific Islander) thực sự có ít quyền lực như thế nào trong xã hội Mỹ. Với tốc độ nhanh đến kinh ngạc, những người trông có vẻ là người châu Á đối với hàng xóm của họ đã từ một “thiểu số kiểu mẫu” trở thành một thứ đe dọa truyền nhiễm nào đó, loại người mà bạn sẽ nhổ vào mặt ở sân bay. Các y tá người Mỹ gốc Philippines đang chết vì Covid-19 với một tỷ lệ kinh khiếp; trong thời kỳ đại dịch, mức độ thất nghiệp dài hạn của người Mỹ gốc Á châu tăng gấp đôi, nhiều hơn bất kỳ nhóm nào khác. Vụ xả súng ở Atlanta vào tháng trước, nhắm vào ba doanh nghiệp nhỏ do người châu Á làm chủ và giết chết tám người, trong đó có sáu phụ nữ gốc Á, là một điểm sôi bi thảm, một vụ cho thấy sự căm ghét và thù hận phụ nữ AAPI đã vượt ra khỏi tình trạng đảo ngược dần để trở nên công khai và trơ trẽn. Phụ nữ châu Á đặc biệt cảm thấy gánh nặng của khuynh hướng đáng lo ngại này; họ là nạn nhân của ít nhất 2/3 các cuộc tấn công được báo cáo.

AAPI là mục tiêu của một sự gia tăng có tính cách lịch sử về tội ác do hằn thù trong năm qua, nhưng phải đến một thảm kịch kinh hoàng ở Atlanta thì đất nước này mới thừa nhận rằng chúng ta bị gạt ra ngoài lề, bị triệt để nhắm vào và lo sợ cho gia đình và cuộc sống của chúng ta. Và phải cần đến một video được lan truyền nhanh về cảnh một người phụ nữ châu Á 75 tuổi đấm vào kẻ tấn công mình và hiến tặng gần 1 triệu đô la tiền được quyên góp để giúp bà hồi phục cho mục tiêu chống lại nạn phân biệt chủng tộc để đất nước này nhận ra rằng những người AAPI quá chán ngán với việc phải ngậm miệng và đau khổ trong câm lặng.

Làm thế nào để chúng ta thay đổi một xã hội coi chúng ta là vô hình? Điều này đòi hỏi những người nắm quyền cung cấp cơ hội và ban hành các chính sách bao gồm, công nhận rằng AAPI không được đặc quyền phổ biến và không chỉ đơn giản là người gần với người da trắng. Vâng, nó đòi hỏi các cộng đồng da màu khác hỗ trợ AAPI và cho giúp tay liên kết. Nó đòi hỏi đầu tư tài chính sâu vào các tổ chức dân sự và chính trị AAPI, các mạng lưới nghề nghiệp và sự hướng dẫn dìu dắt.

Trong gần hai thập niên, tôi đã làm việc trong chính phủ và trong khu vực tư nhân, và điều tôi nhận ra là chúng ta sẽ cần phải làm tiếp theo điều gì khác nữa — một điều gì đó có thể không thoải mái, nhưng đã quá chậm trễ từ lâu rồi. Các AAPI sẽ cần phải ngừng làm những gì gia đình chúng ta đã dạy chúng ta về việc hòa thuận, ăn cánh. Chúng ta cần ngừng giả vờ rằng các luật lệ là công bằng và tất cả chúng ta đều được đối xử bình đẳng, ngừng hy vọng rằng một ngày nào đó chúng ta sẽ không còn bị coi là phải như thế và chúng ta sẽ được hưởng sự công nhận về những gì mình làm. Hãy ngừng thấy vui với chút ít chúng ta được ban cho sau khi làm việc chăm chỉ. Hãy ngừng xin lỗi về con người của chúng ta và bắt đầu tự tin vào chính mình.

Các cộng đồng da màu khác, các nhóm bị gạt ra ngoài lịch sử khác đã đạt được những thành tựu có ý nghĩa và tiến bộ lâu dài sau khi mạnh mẽ thách thức hiện trạng. Người Mỹ gốc Á cũng phải làm như vậy.

Bà cụ bà Xiao Zhen Xie 75, gốc Hoa, ngưởi đã đánh trả tên da trắng vô cớ tấn công bà

Georgia, tiểu bang nơi gia đình tôi điều hành trang trại gà của họ và gọi là nhà, đã là tâm điểm của một cuộc đánh thức AAPI — một sự tỉnh thức bắt đầu ngay cả trước khi xảy ra vụ xả súng ở Atlanta và đã giúp Joe Biden giành chiến thắng ở tiểu bang này. Nhưng ngay cả như vậy, việc tích lũy quyền lực chính trị thực sự đã được chứng minh là khó khăn. Các đảng phái chính trị vẫn không cho rằng cộng đồng AAPI có nguồn nhân tài chính trị mạnh mẽ hoặc có nhiều ảnh hưởng như các nhóm khác. Đó là mặc dù, trong cuộc bầu cử vừa qua, số cử tri AAPI đi bỏ phiếu kỷ lục, số giới chức và người thay thế AAPI được bầu lên kỷ lục, hoạt động gây quỹ và tham gia kỷ lục. Ở các cấp chính quyền cao nhất, chúng ta vẫn chưa được nhìn thấy – không có một người đứng đầu một bộ nào.

Tích lũy năng lượng là điều rủi ro. Nó liên quan đến loại xung đột công khai mà nhiều người trong chúng ta đã được dạy phải tránh né. Nhưng đó cũng là cách thực sự duy nhất để thay đổi cấu trúc chính trị và quan liêu vốn không coi trọng chúng ta.

Cụ Phạm Ngọc, 83 tuổi, cựu quân nhân VNCH, người bị tấn công  tại Market Street & 7th hôm 17 tháng 3 trong lúc đang đi chợ mua thức ăn. Photo: GoFundme

Trong cuộc đời tôi, đây là một nhận thức dài và đau đớn, học được sau nhiều năm cố gắng leo lên các nấc thang của chính sách Hoa Kỳ và chính trị toàn cầu. Bất kể mức điểm nào mà tôi đã đạt, những kinh nghiệm thực tập, nghiên cứu hoặc công việc có uy tín mà tôi đã đảm nhiệm; những hy sinh cá nhân và gia đình mà tôi đã thực hiện cho nhóm, cho tổ chức và sứ mệnh. Tôi thấy mình bế tắc, không thể đạt được vai trò lãnh đạo mà những người khác đã được đề bạt. Tôi đã không ở trên một cái thang. Tôi đang chạy trên máy chạy bộ, làm việc chăm chỉ nhưng chẳng đi đến đâu. Giống như cộng đồng AAPI rộng lớn hơn, tôi đang ẩn mình trong các cấu trúc không phù hợp với tôi — các cấu trúc không coi tôi ra gì. Thách thức đối với tôi — và đối với cộng đồng chính trị rộng lớn hơn mà tôi là thành viên — là tìm ra thời điểm và cách thức để nói “đủ rồi” và để chống lại những cấu trúc.

***

Kỷ niệm đầu tiên của tôi về chính trị là xem cuộc tranh luận tổng thống năm 1992 giữa Tổng thống George H.W. Bush, Bill Clinton và Ross Perot với mẹ tôi. Tôi đã bị mê hoặc. Rất thường xuyên, tôi nghe nói về vị tổng thống, người da đen, người Latinh, hoặc phụ nữ, đầu tiên trong tương lai. Nhưng chưa một lần tôi nghe những lời bàn tán về một tổng thống gốc Á. Tôi hỏi mẹ rằng liệu một ngày nào đó tôi có thể tranh cử tổng thống hay không. Bà đã dừng lại và nói nhỏ với tôi, “Làm chính trị rất nguy hiểm. Và người ta không coi chúng ta là người Mỹ. Thôi lo học đi con”.

Tôi cho rằng bà đã phóng đại về mối nguy hiểm, nhưng tôi sau đó, tôi đã nhanh chóng học được rằng bà đã đúng về phần còn lại. Tháng sau đó, tôi nghĩ đến việc tranh cử chức lớp trưởng lớp năm ở trường tiểu học ngoại ô của tôi. Khi tôi nói với một trong những người bạn cùng lớp của mình, anh ta giải thích ngắn gọn rằng “chẳng có ai bỏ phiếu cho một người ăn thịt chó đâu”. Sau đó, tôi tìm thấy một bức vẽ trên mặt bàn học của tôi, vẽ tôi đang nuốt chửng một người bạn bốn chân có lông. Bọn trẻ cười rầm lên. Tôi đã khóc trong phòng tắm một mình cho đến khi có người hỏi tôi rằng có phải tôi khóc vì bị điểm toán kém hay không.

Tôi chưa từng ứng cử vào một chức vụ công. Nhưng tôi vẫn muốn tham gia vào hoạt động nhà nước. Tôi nghĩ rằng đại diện cho đất nước của chúng tôi ở nước ngoài với tư cách là con của những người tỵ nạn nuôi gà sẽ thể hiện tốt nhất điều đã khiến nước Mỹ trở nên đặc biệt – giấc mơ Mỹ. Năm 2004, tôi có kỳ thực tập lớn đầu tiên, tại Bộ Ngoại giao, Cục Công vụ. Các bữa ăn trưa túi nâu dành cho sinh viên thực tập hàng tuần là điểm nổi bật của trải nghiệm này, nơi chúng tôi được gặp gỡ các giới chức cao cấp cao và những người được bổ nhiệm vào các chức vụ nhờ đảng phái. Các diễn giả của chúng tôi sẽ hỏi một vòng chúng tôi những gì chúng tôi đã làm. Tôi thường là thiểu số duy nhất ở đó, và khi đến lượt tôi, họ luôn hỏi có một câu, đó là tôi đã nghiên cứu về khu vực nào của Châu Á. Tôi nghe được thông điệp này to và rõ: phạm vi rộng lớn hơn của chính sách đối ngoại và nghề chính trị không dành cho những người như tôi.

Báo cáo gần đây về sự thiếu đa dạng của Bộ Ngoại giao cho thấy rằng kể từ ngày đó đến nay đã không có tiến bộ. Thực tế, nó còn trở nên tồi tệ hơn. Ngày nay, chỉ 13% dịch vụ lãnh đạo cấp cao đến từ các cộng đồng da màu. Với những người lọt vào vòng trong, các giả định có thể cắt đứt cả hai cách: Dân biểu Andy Kim (Dân chủ-New Jersey) mới đây cho biết khi ở Tiểu bang, ông đã bị cấm làm việc về các vấn đề liên quan đến Bán đảo Triều Tiên. Bạn có thể tưởng tượng có chuyện Bộ Ngoại giao cấm tỷ lệ lớn nhân viên là người gốc châu Âu làm việc trong các vấn đề châu Âu? Hoặc giả định rằng bất kỳ nhân viên da trắng rõ ràng phải có chuyên môn về châu Âu?

Cá nhân tôi rút ra một kết luận mà tôi biết nhiều người đồng cảnh cũng đã có: Nếu tôi muốn thành công trong hoạt động dịch vụ công ở Hoa Kỳ, tôi không chỉ cần phải lánh cho xa nguồn gốc người Mỹ gốc Việt của mình, mà còn phải tích cực chạy trốn khỏi cái nguồn gốc đó.

Sau đó, sự nghiệp vòng vo của tôi đã đưa tôi đến Capitol Hill (Quốc hội Hoa kỳ), Liên Hiệp Quốc, làm việc viện trợ quốc tế ở Afghanistan và một số tổ chức phi lợi nhuận toàn cầu. Trong những công việc này, tôi nhận thấy ba xu hướng. Đầu tiên, mọi sếp của tôi đều là người da trắng. Thứ hai, nhiều đồng nghiệp thiểu số cuối cùng đã phải bỏ việc vì họ không nghĩ rằng sẽ có cơ hội thăng tiến trong tương lai của mình. Thứ ba, không có cơ hội hướng dẫn cố vấn nào cho tôi. Là người Mỹ gốc Á trong dòng công việc này cô đơn vô cùng.

Quốc hội đặc biệt thách thức. Mặc dù năm 2021 có sự đa dạng quan trọng giữa các dân biểu và nghị sĩ được bầu lên, nhưng đội ngũ nhân sự cấp cao vẫn kém đa dạng. Nhân viên người Mỹ gốc Á cho biết họ gặp khó khăn trong việc có được thăng chức vì “sự yếu đuối được nhận thấy” (perveived meekness).

Năm 2014, tôi chuyển đến Sacramento để làm việc trong lãnh vực đối ngoại và nội các cho Thống đốc bang California Jerry Brown. Trông coi cả một loạt các vấn đề chính sách và các phòng ban là một thách thức và lý tưởng ở một bang có 40 triệu cư dân và nền kinh tế lớn thứ năm thế giới. Nhưng tôi cũng đã tham gia rất nhiều cuộc họp với các tổ chức và hiệp hội không thấy hài lòng, những người vận động hành lang cáu kỉnh, và các viên chức dân cử và nhân viên bị bỏ bê. Tôi đã sớm nhận ra rằng nhiều bên đã tìm cách lợi dụng tôi. Có lẽ là do tôi chưa quen với chính trị tiểu bang. Hoặc, có thể họ nghĩ rằng một người châu Á sẽ có nhiều khả năng chịu thua hơn. Nhiều lần, những lời hứa mà chúng tôi đã đồng ý đã bị phá vỡ. Các cuộc họp thường mang tính thù địch, và đôi khi, đe dọa.

Điều đó nghe có vẻ giống như chính trị cứng rắn, nhưng nó còn hơn thế nữa. Tôi biết vì cuối cùng tôi đã thiết lập một hệ thống bạn thân. Tôi bắt đầu tham gia các cuộc họp với một đồng nghiệp không phải là người châu Á ngồi cùng với tôi. Cách này có kết quả. Các cuộc họp trở nên ít đối đầu hơn và các thỏa thuận được tôn trọng. Những người tôi gặp thường ngạc nhiên rằng tôi có đẳng cấp ngang hàng với các đồng nghiệp của mình, hoặc tôi là người quyết định trong một vấn đề nhất định. Có lần tôi nói với một giới chức dân cử đã nghỉ hưu về các quy tắc tiếp chiến của mình, bà ấy gật đầu tỏ vẻ quen thuộc và cười toe toét công nhận: Tôi đang làm chính xác những gì mà những phụ nữ như bà ấy đã làm vào thập niên  1980, khi họ rủ thêm đàn ông đi cùng họ đến các cuộc họp để tiếp viện.

***

Có một vấn đề khác: Quyền lực của quần chúng. California, với gần 6 triệu AAPI, chiếm 15 phần trăm dân số (và đang tăng lên), là tiểu bang có số AAPI lớn nhất, chiếm gần một phần ba tổng số AAPI ở Hoa Kỳ. Tiểu bang này tự hào có hai giới chức hiến định người AAPI trên toàn tiểu bang (có thể sẽ sớm là ba) và 14 nhà lập pháp tiểu bang. Tuy nhiên, tôi vẫn có cảm giác mạnh là những người nắm quyền không coi trọng các thành phần AAPI. Điều này một phần là do các AAPI với tư cách là một nhóm được coi là mới hơn trong lãnh vực chính trị và ngây thơ hơn trong cuộc chơi. Cộng đồng AAPI có xu hướng ít lên tiếng hơn và dễ nhận chịu hơn vời việc chỉ thỉnh thoảng mới được đưa vào. Kết quả là luôn có một nhóm khác xếp hàng trước. Thậm chí cả tôi cũng đã từ chối một số cuộc gặp với các nhà lãnh đạo hoặc tổ chức của AAPI phần lớn vì tôi không muốn trở thành “người châu Á tập trung vào các vấn đề châu Á”. Tôi nghĩ đó là một dấu hiệu của sự yếu kém, của việc không thực sự phù hợp.

Nhìn lại, tôi thấy xấu hổ vì đã không cố ra sức thêm một chút — để sử dụng bất kỳ tư cách hoặc ảnh hưởng nào mà tôi đã đạt được để làm được nhiều hơn cho cộng đồng của mình. Bởi vì “phù hợp” không giúp được gì nhiều. Tại nơi làm việc, tôi bắt đầu dựa vào cái “trần bằng tre” mà các người khác như tôi đã có. Những phản hồi mà tôi nhận được thường mâu thuẫn và bao gồm những nhận xét rằng tôi quá trầm lặng, quá ồn ào, quá háo hức, quá xa cách, quá trung thực, quá giữ gìn. Tệ hơn nữa, tôi được bảo là tôi đã không thể hiện được các kỹ năng lãnh đạo thực sự. Tôi đã tìm kiếm mọi nguồn lực có thể để phát triển với tư cách là một nhà lãnh đạo. Nhưng không có gì dẫn đến thành công sâu hơn trong lãnh vực của tôi hoặc xác nhận chuyên môn mà tôi đang tìm kiếm.

Cuối cùng, khi đang làm một công việc bên ngoài hành lang quyền lực thông thường, tôi đã đạt được một bước ngoặt. Tháng 8 năm ngoái, cha mẹ phiền muộn của tôi đã gọi cho tôi vì một số người hàng xóm của họ đã nói với họ rằng họ không muốn quan hệ gì với họ nữa. Những người hàng xóm đổ cho cha mẹ tôi là đã đem Covid-19 đến đất nước của chúng tôi. Mặc dù xây dựng một doanh nghiệp địa phương, tích cực tham gia vào cộng đồng của họ và tạo dựng mối quan hệ 20 năm, cha mẹ tôi vẫn bị coi là vật tế thần cho những bệnh tật của người khác.

Bài học cho tôi: Khi cố gắng tránh nổi trội, cố gắng để hòa nhập, người châu Á đã từ bỏ quyền lực chứ không phải lả đạt được quyền lực. Tôi phải làm những gì hoàn toàn xa lạ đối với tôi: lên tiếng, ngừng tỏ ra ân hận về việc tôi là ai, tôi đến từ đâu và tôi có những kinh nghiệm sống nào. Sau khi cha mẹ tôi nhận được thông điệp khủng khiếp đó, tôi đã viết bài báo đầu tiên của mình trên tờ báo địa phương của chúng tôi, tờ Albany Herald, nêu bật những đóng góp mà di dân đã đóng góp cho đất nước chúng tôi trong trận chiến quỳ quyệt chống lại Covid-19 này. Đó là lời phản bác lại những kẻ hành hạ cha mẹ tôi. Sau khi bài báo được phát hành, tôi rất ngạc nhiên khi biết rằng cha mẹ tôi đã nhận được lời xin lỗi từ những người hàng xóm của họ.

Đó là một sự khởi đầu.

***

Tôi đã tìm thấy cảm hứng. Trong những tháng tiếp theo, tôi đã nói chuyện với giới truyền thông người Mỹ gốc Á về quyền đại diện. Tôi đã viết (hoặc đồng tác giả) 23 bài op-ed trong các ấn phẩm cấp khu vực và quốc gia về chính sách ảnh hưởng đến các cộng đồng dễ bị tổn thương. Tôi đã tổ chức các cuộc gây quỹ để tập hợp những người lần đầu tham gia chính trị. Nói về nguồn gốc Á châu của tôi là một điều không thoải mái, nhưng đó là cách duy nhất để tiến về phía trước.

Nhiều đồng nghiệp AAPI của tôi cũng quyết định tham gia vào chu kỳ bầu cử năm 2020, một số lần đầu tiên – theo quan điểm của tôi, sự tham gia quan trọng, được thúc đẩy bởi sự kết hợp của sự sụp đổ kinh tế của các doanh nghiệp nhỏ thuộc sở hữu của AAPI, sự gia tăng lớn của tội ác do thù ghét nhắm vào người AAPI và sự trưởng thành của các tổ chức công dân AAPI. Tỷ lệ cử tri AAPI đi bỏ phiếu tăng 91 phần trăm so với năm 2016. Và, nhờ vào dân số lớn và ngày càng tăng của chúng tôi ở các tiểu bang màu tím quan trọng như Arizona, Georgia, Nevada và Pennsylvania, chúng tôi đã giúp trao chức vụ tổng thống cho Joe Biden và Thượng viện Hoa Kỳ cho đảng Dân chủ.

Đã có một số thừa nhận từ giới tinh hoa Washington rằng cử tri AAPI đóng một vai trò quan trọng trong cuộc bầu cử và rằng cộng đồng này đã phải chịu đựng trong năm qua. Chính quyền Biden đã lên án bạo lực chống lại cộng đồng AAPI, bao gồm cả một lệnh hành pháp, ra lệnh treo cờ nửa cột và các cuộc họp với các nhà lãnh đạo AAPI ở Georgia sau vụ xả súng ở Atlanta, và ủng hộ một phiên điều trần của quốc hội về sự phân biệt đối xử với AAPI. Trước những lời chỉ trích gần đây về việc làm chưa đủ, chính quyền Biden đã công bố các bước bổ túc để chống lại nạn kỳ thị và bạo lực chống AAPI.

[bs-quote quote=”Jeff Le

Ông Jeff Le ra đời tại Nam California năm 1982. Cha mẹ ông đến Hoa kỳ một năm trước đó sau nhiều năm ở các trại tỵ nạn. Đến năm 2000, cha mẹ ông chuyển về Georgia, lập một trại nuôi gà.
Ông từng làm việc tại Quốc hội Liên bang, Liên Hiệp Quốc, cho cơ quan viện trợ quốc tế ở Afghanistan và một số tổ chức phi lợi nhuận toàn cầu. Năm 2014, ông là Phó Giám đốc Đối ngoại và Quốc tế và Thư ký Nội các của Thống đốc tiểu bang California Jerry Brown.
Năm nay 39 tuổi, Jeff Le là Trưởng ban Chính sách Công tại Địa phương và Tiểu bang Hoa Kỳ của VMware, một công ty nhu liệu điện toán và điện toán đám mây hiện đại hóa các dịch vụ của chính phủ, Trên mạng linkedlin, ông trình bày công việc của mình là xây dựng chính sách trong các lãnh vực quyền riêng tư, an ninh mạng, phát triển lực lượng lao động, tính bền vững, công bằng xã hội và công nghệ mới nổi. Ông cũng là một thành viên cấp partner của The Truman National Security Project (Dự án An ninh Quốc gia Truman.)” style=”style-3″ align=”right” color=”” author_name=”Jeff Le” author_job=”” author_avatar=”https://thoibao.com/wp-content/uploads/2021/04/dung-tuong-bo-1.webp” author_link=””][/bs-quote]

Nhưng trong khi những cử chỉ này là những tín hiệu quan trọng, thì liệu có cái răng chính trị nào đằng sau chúng hay không? Đây sẽ là một ưu tiên sau chu kỳ tin tức tiếp theo? Điều mà cộng đồng AAPI cần là sức mạnh và ảnh hưởng thực sự. Chúng tôi cần những người ngồi tại bàn là những người được tôn trọng, có quyền ra quyết định và có thể hành động mạnh mẽ thay mặt cho cộng đồng của chúng tôi với quyền tiếp cận chính trị không bị cản trở.

Thật là chấn động khi vào năm 2021, lần đầu tiên sau gần 30 năm Nội các của tổng thống không có một bộ trưởng AAPI. Chính quyền Biden đã hứa sẽ tái lập và mở rộng White House Initiative on AAPIs (Sáng kiến ​của Bạch ốc về AAPIs) nhưng vẫn chưa bổ nhiệm giám đốc. Và mặc dù người ta đã đồng ý bổ nhiệm một viên chức cao cấp về AAPI ở Bạch ốc, theo yêu cầu của các Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ Tammy Duckworth (Dân chủ -Illinois) và Mazie Hirono (Dân chủ-Hawaii), không có gì bảo đảm rằng những lựa chọn này sẽ có nguồn lực và quyền truy cập hoặc, quan trọng hơn cả, được nhóm quyền lực (inner circle) trong Bạch ốc coi trọng. (Khi việc không có đại diện của AAPI trong Nội các ban đầu được các thượng nghị sĩ đưa ra, một giới chức cao cấp Bạch ốc đã trả lời rằng nguồn gốc Nam Á của bà phó tổng thống đã có nghĩa là trong Nội các đã có đại diện của AAPI, điều này không thuận tai nghị sĩ Duckworth, người nói với các phóng viên “Đó không phải là điều anh sẽ nói với Black Caucus — ‘Ồ, quý vị có Kamala rồi, chúng tôi sẽ không đưa thêm người Mỹ gốc Phi nào vào Nội các vì quý vị đã có Kamala’ – tại sao anh lại nói điều đó với AAPI?”)

Ngoài Bạch ốc, tôi muốn thấy các chính trị gia – gồm cả các thượng nghị sĩ mới nhất của chúng ta, Jon Ossoff và Raphael Warnock (Dân chủ-Georgia), Và Alex Padilla (Dân chủ -California) – chứng minh họ là đồng minh của cộng đồng AAPI chứ không phải chỉ là những người ngoài cuộc chính trị.

Nhưng người Mỹ gốc Á và người dân các đảo ở Thái Bình Dương có nhiều quyền lực hơn họ nghĩ để thay đổi cấu trúc chính trị đã loại trừ họ. Họ là đơn vị bầu cử phát triển nhanh nhất ở các tiểu bang chiến trường (swing state) như Florida, Georgia, Nevada, North Carolina và Texas. Khi các cuộc bầu cử được quyết định bởi ít tiểu bang hơn và có biên độ sát hơn, AAPI có thể làm lệch cán cân của các cuộc bầu cử tổng thống trong tương lai và cán cân quyền lực trong Quốc hội. Đã đến lúc cộng đồng của tôi nắm lấy sức mạnh đó — yêu cầu nó.

Một nhà hoạt động trong cuộc xuống đường kêu gọi bảo vệ các cộng đồng AAPI tại Washington, DC sau vụ bắn giết ở Atlanta, Georgia. Photo: Alex Wong/Getty Images

Tuy nhiên, điều đó sẽ đòi hỏi AAPI thách thức thảo trình văn hóa bảo họ phải im lặng. Họ cần nắm lấy chính trị, lên tiếng về nguồn gốc của họ và rõ ràng về những gì họ cần — ngay cả khi điều đó có nghĩa là sẽ xảy ra xung đột. Thay vì cố gắng hòa nhập, họ cần tìm kiếm những vai trò nổi tiếng, có tính đại chúng cao bằng cách tranh cử. (Mặc dù Hạ viện thứ 117 có sự đa dạng về chủng tộc và sắc tộc nhất trong lịch sử, nhưng chỉ có 17 thành viên Quốc hội là người AAPI, hơn 3% một chút và thấp hơn nhiều so với tỷ lệ cử tri AAPI.) Họ cần phải nỗ lực hết mình để hướng dẫn dìu dắt các nhà lãnh đạo trẻ trong tương lai và xây dựng các liên minh bền vững với các cộng đồng da màu khác. 

Không rõ đảng nào sẽ được hưởng lợi nhiều hơn từ việc đánh thức AAPI mới. Bởi vì các cử tri AAPI rất đa dạng, dựa trên bề rộng về thu nhập, tuổi tác, lịch sử và mối liên hệ với trải nghiệm của người Mỹ trong 50 sắc tộc và hơn 100 ngôn ngữ, việc sơn cái lều AAPI bằng một cây bút lông không chỉ là lười biếng về mặt trí tuệ mà còn nguy hiểm cho các đảng phái chính trị. Một số người Mỹ gốc Hoa và người Mỹ gốc Nhật có dòng dõi gia đình ở Hoa Kỳ lâu dài hơn so với hầu hết người Mỹ gốc Âu, trong khi các cộng đồng AAPI mới hơn đến Hoa Kỳ tỵ nạn, và có ít cơ hội kinh tế hơn và tuổi thọ ngắn hơn các cộng đồng da màu khác. Chúng tôi rất đa dạng, không bảo đảm sẽ gắn kết với bất kỳ đảng nào.

 Tuy nhiên, chúng tôi luôn chú ý đến những đảng sẽ nhắm đến, lắng nghe và phục vụ chúng tôi. Chỉ 30% cử tri người Mỹ gốc Á được khảo sát trên toàn quốc vào tháng 9 năm ngoái cho biết họ đã được ít nhất một số tiếp xúc từ Đảng Dân chủ trong năm qua. Chỉ 24% cho biết họ có tiếp xúc từ Đảng Cộng hòa. Nếu các đảng có thể đến với AAPI bằng các ngôn ngữ của họ và lên tiếng về các vấn đề của họ, các cử tri AAPI sẽ đáp ứng. Mặt khác, các AAPI cần tin rằng họ có thể ra các điều kiện.

***

Nếu hàng trăm message mà tôi nhận được trong những tuần gần đây có một ý nghĩa, thì đó là nhiều người bạn Mỹ gốc Á của tôi đã sẵn sàng cho một sự thay đổi. Ngay cả những AAPI xa lánh chính trị nhất cũng đột nhiên sẵn sàng chiến đấu. Những người da trắng và các cộng đồng da màu khác cũng đang bắt đầu ủng hộ AAPIs trong cuộc đấu tranh để được coi là những người Mỹ bình đẳng.

Tuy nhiên, để năng lượng này tồn tại, các AAPI cần phải hình dung lại họ là ai, họ muốn gì và khả năng của họ — để tin vào chính mình. Chỉ đến sau khi đã làm như vậy, tôi mới bắt đầu cảm thấy mình thuộc về đất nước này. 

Cô Jenny Huỳnh, người bị một tài xế xe bus ở Montreal vô cớ dùng lời lẽ miệt thị không cho cô lên xe hôm 2 tháng 4. Theo kết quả từ các cuộc khảo sát do tổ chức Canadian National Council tổng hợp, đã có hơn 1.000 trường hợp tự báo cáo về
sự kỳ thị chủng tộc chống lại người Á châu từ khi đại dịch bắt đầu

Bài viết của Jeff Le, đăng trên Tạp chí Politico ngày 3 tháng 4 năm 2021

Người dịch: Đỗ Quân

Tin tức khác...